GYMNASIAAL ONDERWIJS

Schoolgids 2016-2017

KLASSIEKE KWALITEIT

Het Vossius Gymnasium is een school met één type onderwijs voor alle
leerlingen. De klassieke talen (Grieks en Latijn) nemen een belangrijke plaats in. De klassieke vorming draagt bij aan het taalinzicht van de leerlingen, scherpt hun denken en vergroot hun culturele bagage. In alle vakken is de gymnasiale sfeer te herkennen. Het gaat daarbij vooral om een meer beschouwelijke manier van denken, gebaseerd op een onderzoekende instelling en een kritische blik op de wereld.

HISTORIE

In 1926 besloot de Gemeente Amsterdam vanwege een toenemende belangstelling voor gymnasiaal onderwijs, tot de oprichting van een tweede gymnasium naast het bestaande Stedelijk Gymnasium. Deze nieuwe school werd tijdelijk ondergebracht in een leegstaand schoolgebouw aan de Pieter Lodewijk Takstraat. Om beide scholen uit elkaar te houden, werden ze vernoemd naar de eerste hoogleraren aan het zeventiende-eeuwse Atheneum Illustre: Caspar Barlaeus en Gerard Vossius. (1579-1649). Vossius stond bekend als "de hooggeleerde Vos", de man met het fenomenale geheugen, van wie Vondel later zou zeggen: "Al wat in boeken steekt, is in dat hoofd gevaren." Het gemeentebestuur vroeg architect Lansdorp (1885-1968) om een nieuw schoolgebouw te ontwerpen.

Gebouw voorkant Vossius Gymnasium

Het werd een ‘paleis’ in een verstrakte variant van de Amsterdamse School: met ruime hallen en trappenhuizen, centrale verwarming (iets bijzonders voor die tijd), twee gymnastieklokalen (voor jongens en voor meisjes) met douches en een bijzondere aula. Een beschrijving van het gebouw staat in ‘De Avonden’ van Gerard Reve (zelf oud-leerling van het Vossius):‘… Hij werd de zaal ingeperst. Het was een lange, hoge ruimte met blanke muren. Het plafond liep toe als een gewelf. Grote lampenkronen droegen elk drie glazen ballons. Boven het podium waren op de muur gestileerde wandschilderingen aangebracht met Griekse opschriften...’, De muren zijn niet meer blank, maar de schildering is er nog. Deze is gemaakt door Leo Visser (1880-1950), toen een bekend tekenaar, schilder en lithograaf.

In de zomer van 1999 is de aula grondig gerenoveerd en in de jaren 2000 en 2001 is de school ingrijpend verbouwd. Architect Van der Voort heeft er zorgvuldig op gelet dat het oorspronkelijke karakter van het gebouw bleef bestaan. Het monumentale gebouw bewaart de geschiedenis waarvan alle leerlingen van het Vossius vroeg of laat deel zullen gaan uitmaken. Voor de komende jaren staat een nieuwe verbouwing op de rol.

Bèta

De meerderheid van onze leerlingen, zowel de jongens als de meisjes, kiest voor een profiel met exacte vakken. Daar zijn wij trots op want techniek is leuk èn belangrijk voor de toekomst van onze
leerlingen en van onze maatschappij. In de eerste klas starten wij met het vak Bèta Techniek waar in elke les ontwerp, onderzoek en experimenteren centraal staan. Vanuit practica ontdekken leerlingen antwoorden op de vele vragen over de techniek in onze samenleving. Door de brede opzet van dit vak kunnen leerlingen ook kennismaken met Robotica en andere natuurwetenschappelijke onderwerpen. Daarnaast krijgen de leerlingen biologie, wiskunde en informatica, waarin onder meer programmeren en de werking van elektrische apparaten aan de orde komen. Vanaf het tweede jaar komt daar natuurkunde bij. In het derde jaar maken de leerlingen kennis met hoe alle stoffen om ons heen zijn opgebouwd en gemaakt in het vak scheikunde. Door al vroeg te starten met practica ontwikkelen de leerlingen
hun onderzoeksvaardigheden.

Bij alle vakken ontwikkelen de docenten aanvullend materiaal om leerlingen te prikkelen zichzelf te overstijgen. Bij natuurkunde wordt het materiaal voor een groot deel door de docenten zelf ontwikkeld. Dat betekent actueel en boeiend materiaal waar niet alleen de stof die verplicht is behandeld wordt, maar ook onderwerpen waar de persoonlijke passie van de docenten zelf ligt.

Bij Biologie is er in de tweede klas naast het reguliere curriculum een uitgebreid aanbod van preventieve voorlichtingsprogramma's om leerlingen bewust te maken van effecten van het gebruik van middelen op hun lichaam en geest. Ook de ontwikkeling van de seksualiteit van adolescenten en alle vragen die zich voordoen in deze fase van hun leven, passeren de revue. Wij koesteren de sfeer waarbij een ieder zichzelf mag zijn, tolerantie is daarom net als bij alle andere vakken een belangrijk onderwerp. Vaak worden externe instanties uitgenodigd om voorlichting te geven.

In de eerste drie klassen wordt bij wiskunde een breed scala aan onderwerpen behandeld. Zodoende wordt een stevige basis gelegd voor de bovenbouw. De aangeleerde vaardigheden worden niet alleen bij wiskunde gebruikt maar komen natuurlijk ook bij andere vakken van pas. In de onderbouw doen de leerlingen mee met de Kangoeroewedstrijd. De Kangoeroewedstrijd heeft als doel leerlingen te laten ervaren dat wiskunde heel leuk en uitdagend kan zijn, voor iedereen op zijn eigen niveau. Net zoals je met gymnastiek en sport je spieren traint, zo kun je je grijze cellen in conditie houden met de hersengymnastiek van wiskunde. In de loop van de derde klas wordt een keuze gemaakt tussen vier pakketten wiskunde; deze pakketten zijn (van licht naar zwaar): wiskunde C, wiskunde A, wiskunde B, wiskunde B plus D. In het laatste deel van het derde leerjaar worden de leerlingen voorbereid op deze keuze.

Alpha

Taal en gymnasium zijn verbonden begrippen. We streven naar beheersing van taal op het hoogst haalbare niveau en vragen van de leerlingen om steeds hun grenzen te verleggen: "Sine labore nihil".

Voor de moderne vreemde talen zijn Europese standaarden vastgesteld. Wij willen onze leerlingen de uitdaging en de gelegenheid geven om hun talenkennis op een hoog peil te brengen en internationale certificaten te behalen. De talenkennis wordt vergroot door de passieve en actieve vaardigheden te oefenen en te versterken met inslijten van woordenschat, spreek-, luister-, schrijf- en leesvaardigheid oefenen en in praktijk brengen op school en in het buitenland. Leerlingen kunnen in de eerste klas kiezen voor de FCE (First Certificate in English). Toelating vindt plaats op basis van een toets en beschikbaarheid. Deze leerlingen werken in de lessen toe naar het behalen van het internationaal certificaat FCE in het derde leerjaar. Aan het einde van de derde klas kunnen leerlingen besluiten mee te doen aan de instaptoets CAE (Certificate in Advanced English). Leerlingen die in de FCE klas hebben gezeten, kunnen zonder deze toets instromen. De deelnemers doen aan het einde van het vijfde jaar examen om het CAE af te ronden. In de zesde klas worden voor die leerlingen die dat wensen twee uur ter voorbereiding op het CPE (Certificate of Proficiency in English) aangeboden. Deze leerlingen kunnen aan het einde van dat jaar hun CPE behalen.

In het vierde en vijfde leerjaar kunnen leerlingen ook kiezen voor het halen van een internationaal erkend certificaat voor Duits (Goethe) en Frans (Delf). Deze certificaten kunnen op verschillende niveaus behaald worden. Er wordt in de reguliere lessen en in de extra lessen Goethe en Delf op het hoogste niveau les gegeven tot aan het eindexamen in deze twee talen; het doel is om deze talen in alle opzichten uitstekend te leren beheersen. Dit, vanwege het allerwege erkende grote belang dat een beheersing van moderne vreemde talen voor Nederlanders heeft. Wie op het Vossius Duits en Frans leert beheerst niet alleen die talen, maar is ook helemaal thuis in de Duitse en Franse culturen - die allebei onze eigen Nederlandse cultuur zo enorm beïnvloed hebben.

We moeten natuurlijk niet vergeten dat een hoog niveau van een vreemde taal alleen maar mogelijk is met een uitstekende kennis van de moedertaal. Wij besteden bij Nederlands veel aandacht aan grammatica, aangezien je met een goed grammaticaal gevoel welke taal dan ook sneller oppikt.

Goed zou zijn als benadrukt wordt dat je in die twee talen op het hoogste niveau les krijgt tot aan het eindexamen; dat je daardoor die twee talen in alle opzichten zeer goed zult leren beheersen, én dat het volgen van die vakken op school wordt aangemoedigd. Dit, vanwege het allerwege erkende grote belang dat een puike beheersing van die twee talen voor Nederlanders heeft, en dat daarnaast ook voor deze twee talen internationale cerificaten kunnen worden behaald. Wie op het Vossius Duits en Frans leert beheerst niet alleen die talen maar is ook helemaal thuis in de Duitse en Franse culturen - die allebei onze eigen Nederlandse cultuur zo enorm beïnvloed hebben.

Gamma

Leerlingen krijgen veel mogelijkheden om hun creativiteit en inventiviteit te ontplooien. Natuurlijk bij muziek en beeldende vorming, maar ook bij vakken als aardrijkskunde waar zij de oorsprong van de aarde leren kennen en de inrichting van hun omgeving. Dit vak leent zich bij uitstek voor het begrijpen van theorie door het aanschouwen van de omgeving. In de derde klas doen leerlingen veldwerkervaring op.

In het eerste jaar maken de leerlingen kennis met de filosofie en leren zij veel over andere culturen en religies bij Cultuurgeschiedenis. Het vak Cultuurgeschiedenis heeft een vakoverstijgend aanbod. Vanuit geschiedenis en filosofie krijgen leerlingen te maken met invalshoeken die de cultuur en identiteit van een land kunnen beïnvloeden.

Geo Futureschool

Het Vossius is sinds vorig jaar een Geo-Future School. Geo Future is een nieuwe stroom in het voortgezet onderwijs die leerlingen stimuleert na te denken over de toekomst en hen in contact brengt met de werkvelden waarin Nederland een mondiale speler is.
Er wordt aandacht besteed aan de grote vraagstukken van nu en de
toekomst. Enkele belangrijke doelstellingen zijn samenwerking tot stand brengen tussen het onderwijs, het bedrijfsleven en (kennis)instituten, samenwerking tussen vakken, jongeren de tools in handen geven om zich te ontwikkelen tot kritische burgers die zich niet alleen durven te richten op het nationale, maar ook het internationale terrein.

Schoolexamen

Het schoolexamen begint sinds de invoering van de Tweede Fase al in het vierde leerjaar. Een enkel vak rondt de leerling dat jaar zelfs al af. Binnen de door de wet gestelde kaders heeft de school een programma van toetsing en afsluiting samengesteld.

Bovenbouw

Vanaf de vierde klas maken leerlingen een keuze uit een viertal vastomlijnde profielen: cultuur & maatschappij, economie & maatschappij, natuur & gezondheid en natuur & techniek. Daarnaast kiezen ze nog één of meer andere examenvakken. Bijzonder daarbij is dat ze ook kunnen kiezen voor de eindexamenvakken filosofie, muziek of kunst beeldend. Bovendien dienen leerlingen een kunstmodule te kiezen met als keuze fotografie, film, dans, etc. en dienen leerlingen C&M en E&M een module psychologie dan wel rechten te volgen. Leerlingen in het profiel Natuur & Techniek volgen het vak wiskunde D. In dit vak wordt flink uitgepakt met onderwerpen uit de  voortgezette  wiskunde,  onder  andere:  discrete  wiskunde  en cryptografie. Voor de geïnteresseerden is er de Vossius Programmeerclub waar leerlingen kennismaken met Unix, LaTeX en programmeren in C.

De profielen bieden aansluiting op specifieke sectoren van opleidingen aan universiteit en hogeschool. Getalenteerde leerlingen kunnen, na een sollicitatieprocedure, verschillende     programma’s volgen aan de Universiteit Leiden zoals LAPP-Top en Pre-University College. Wij bieden ook het Honoursprogramma van de landelijke vereniging van gymnasia aan.

Relatief jong is het programma Geo Future met colleges van docenten uit het bedrijfsleven, internationale uitwisseling, aandacht voor presentatie- en samenwerkingsvaardigheden en actuele mondiale onderwerpen. Voor deelname aan deze programma’s geldt een selectieprocedure.

Verplichte vakken

Naast de profielvakken zijn voor alle leerlingen de volgende vakken verplicht: Nederlands, Engels, Frans en Duits (in klas 4), maatschappijleer, één klassieke taal en lichamelijke opvoeding.

Vrije ruimte

Vanaf de vierde klas staat een aantal ‘lesvrije’ uren op het rooster van alle leerlingen. Leerlingen kunnen tijdens die uren zelfstandig werken. Leerlingen mogen deze ‘vrije ruimte’ ook benutten door een extra vak naar keuze te volgen. Wij willen de bovenbouwleerlingen zoveel mogelijk ruimte geven om extra vakken te kiezen. Daarom is het voor de leerlingen mogelijk naast hun keuze-examenvak een extra keuzevak te kiezen dat ingeroosterd wordt. Voor de groep leerlingen die nog meer vakken wil en aankan, wordt gezocht naar individuele oplossingen. Doordat het om maatwerkoplossingen gaat, is er zelfstandigheid en initiatief van de leerling nodig om zijn of haar individuele pakket te realiseren.

Creativiteit

Onze leerlingen blijken over veel talenten te beschikken, zodat we regelmatig mogen genieten van verrassende voorstellingen, wedstrijden en uitvoeringen. Leerlingen kunnen volop oefenen in onze prachtige aula, in het muzieklokaal en in de geluidsdichte studio’s. Leerlingen hebben de keus en kunnen door middel van audities hun talenten de kans geven.

Vossius Bigband

De bigband is een leerorkest onder leiding van arrangeur en bandleider Gerrit Jan Binckhorst. Met een blazerssectie van trompetten, trombone en saxen, aangevuld met klarinetten, fluiten en een ritmesectie met percussie, drums, bas, gitaar en piano speelt de bigband een dansbare mix van jazzstijlen met Afro-Cubaanse  invloeden, Noord-Amerikaanse bigband jazz en funky grooves. Ieder jaar is er weer plaats voor nieuwe muzikanten. De bigband speelt tijdens producties als Café Chantant op school, maar ook op locaties buiten de school bijvoorbeeld in de North Sea Jazzclub.

Het Schoolorkest

Het schoolorkest is een symfonieorkest dat zich uitsluitend richt op een klassiek repertoire. Het schoolorkest staat onder de enthousiaste leiding van Coen Stuit, die de muziek aanpast aan de bezetting en soms zelf arrangementen maakt. Ieder jaar speelt het schoolorkest naast de wekelijkse repetities in ieder geval op ons kerstconcert, tijdens het Triple Dateconcert met de bigband en de Vossius Vocals en in het Concertgebouw tijdens het Orkestival. Het Orkestival is een festival waar veel landelijke gymnasiale schoolorkesten aan deelnemen.

Vossius Orkest in het Concertgebouw

De Bond

De Gymnasiasten Bond Vossius, kortweg de Bond, is onze leerlingenvereniging. De Bond is verantwoordelijk voor de organisatie van allerlei activiteiten op school. Zo organiseert het bestuur van de Bond het Sporttoernooi, het eerste- en tweedeklassentoernooi, feesten en het Kerstgala. Alle leerlingen zijn lid van de Bond en kiezen elk jaar uit de vijfde klasleerlingen hun bestuur.

Vulpes en Aloopex

Onze schoolkrant, Vulpes, bestaat al sinds de oprichting van de school. Vele latere beroemdheden hebben in deze krant hun eerste literaire probeersels gepubliceerd. Vulpes is het Latijnse woord voor ‘vos’. Korte bijdragen over de actualiteit van het schoolleven vinden de laatste jaren een plek in de Aloopex (Grieks voor vos). De Aloopex heeft meer het karakter van een vlugschrift en wordt sinds kort gecompleteerd door het Aloopex-journaal op het internet.

 

Jazzkoor Vossius Vocals

Onder leiding van zangeres Rebecca Lobry zingt het koor wereldmuziek, close harmony- en jazzstandards. Er wordt gewerkt aan stemvorming, stemtechniek en performance. Nieuwe koorleden moeten auditie doen. Het koor zingt op het kerstconcert, Café Chantant en treedt ook regelmatig op buiten school. Het koor heeft een vaste pianist, bij optredens aangevuld met een bassist en een drummer.

Theaterproducties

Elk jaar brengen wij zowel een onder- als bovenbouwproductie op de planken waar enkele tientallen leerlingen aan deelnemen. Enthousiaste docenten die naast hun eigen vakgebied meer talenten hebben, verzorgen de productionele en artistieke leiding.

Sporttoernooi/Culturele week

Eén week lang in het voorjaar barst de school bijna uit zijn voegen door de talrijke activiteiten op sportief en cultureel gebied. Er zijn sportwedstrijden in de gymzalen, in de Apollohal en in het Beatrixpark. Vierde klassers vormen in die week het “Vossius Parlement" en bekwamen zich in het debatteren; eersteklassers spelen de Metamorfosen van Ovidius, de derde klassen voeren eveneens een groot project uit en de overige klassen krijgen excursies en projecten aangeboden. Een jury van leerlingen beoordeelt de activiteiten. De organisatie van de sportactiviteiten in deze week ligt in handen van het bestuur van de Bond.

Café Chantant

Een hoogtepunt in het jaar is het Café Chantant. In een weekend in februari voeren leerlingen en docenten een uitgebreid variétéprogramma uit. Ze treden op met zang en dans, klassieke en populaire muziek, toneel en cabaret. Alles is mogelijk. De organisatievan het Café Chantant staat onder leiding van drie docenten in nauwe samenwerking met de leerlingen.

Theatertechniek/Beeld-en Geluidstechniek

De aula van het Vossius heeft een professionele theateruitrusting. Theatertechnicus Robbert de Jongh verzorgt samen met leerlingen het licht en geluid bij de vele producties. De begeleiding van Robbert is erop gericht dat  de  leerlingen  zelfstandig  de  techniek  kunnen  bedienen. Belangstellende leerlingen krijgen bovendien een cursus beeld- en geluidsregistratie op school aangeboden.

Culturele activiteiten in de onderbouw

In de eerste drie klassen bezoeken de leerlingen verschillende culturele instellingen waaronder de belangrijkste Amsterdamse musea. Daarnaast zijn er kunstprojecten voor iedere jaarlaag. We kiezen dan voor kunstdisciplines die in de reguliere lessen minder aan bod komen. In de 1e klas wordt een poezieproject uitgevoerd. De 2e klas krijgt een Dansdag in samenwerking met het Muziektheater op school met een uitvoering voor de ouders. De 3e klas doet een Filmproject (samen met het filminstituut Eye en het vak filosofie).

Kunst en Cultuur bovenbouw

KCV (klassieke culturele vorming) biedt een brede kunsthistorische vorming met als hoogtepunt de Romereis in klas 5. Muziekliefhebbers gaan geregeld naar concerten in Paradiso, de Melkweg, het Bimhuis en theater Carré. Leerlingen die het vak Kunst-Beeldend of het vak Muziek als examenvak hebben gekozen, doen projecten in het Concertgebouw, het Muziektheater en in verschillende musea. Zij verzorgen zelf hun eindexamenconcert en - tentoonstelling. Muziekleerlingen maken eigen composities. Deze worden vervolgens uitgevoerd door professionele musici.

Excursies/stages

Elk leerjaar tot en met de vijfde heeft een meerdaagse activiteit onder leiding van docenten met een thema zoals kennismaking in de eerste klas en moderne vreemde talen in de vierde klas. De vierdejaars verblijven in gastgezinnen als zij in Frankrijk, Engeland of Duitsland zijn. Vierdejaars die het Geo Futureprogramma volgen gaan naar Barcelona en Kreta om samen met en van hun medeleerlingen daar meer over hun omgeving, het milieu en duurzaamheid te leren. De vijfdeklassers maken een negendaagse reis naar Rome waar zij kennis maken met de ‘Eeuwige Stad’ en de cultuurgeschiedenis van Europa, van de oudheid tot en met de moderne tijd.

Naast de meerdaagse excursies worden er veel dagexcursies gemaakt in de verschillende leerjaren. Vaak zijn deze excursies deel van het schoolexamenprogramma, zoals een tweedaagse veldwerkreis naar Zeeland en Rotterdam voor aardrijkskunde en Texel voor biologie.

Burgerschapsvorming

Het vak cultuurgeschiedenis in de eerste klas biedt een eerste kennismaking met de diversiteit in de Nederlandse samenleving. Deze kennismaking wordt verdiept tijdens de diverse projecten buiten de school in de verschillende leerjaren. In de derde klas vindt een maatschappelijk stage plaats en in de vierde klas is er een stageweek met een beroepsoriënterend karakter. Aan deze stages zijn stageopdrachten verbonden. Het doel is om onze leerlingen de basiskennis, vaardigheden en houding bij te brengen die nodig zijn om een actieve rol te kunnen spelen in de eigen leefomgeving en in de samenleving. Ze maken kennis met duurzame ontwikkeling, conflicthantering, sociale verantwoordelijkheid, gelijkwaardigheid en het omgaan met maatschappelijke diversiteit.

Het vak Maatschappijleer in de vierde klas brengt de leerlingen op de hoogte van de Nederlandse staatsinrichting, het functioneren van het Nederlandse politieke systeem en dat van de Europese Unie. De theoretische onderbouwing wordt actief toegepast in het Vossius Parlement. Gedurende vier dagen verenigen leerlingen zich in politieke fracties en leren zij het politieke handwerk kennen. Deelname aan het European Youth Parliament is een aanvulling op dit politieke project. Ook kent het Vossius een actieve debatclub die gedurende het schooljaar aan diverse debatwedstrijden deelneemt zoals onder andere het NK-debatteren voor leerlingen uit de bovenbouw, het Unicef debattoernooi voor leerlingen uit de onderbouw en het Lagerhuisdebattoernooi voor leerlingen uit alle jaarlagen. Tijdens de lessen Maatschappijleer, Geschiedenis, Nederlands en Filosofie is er aandacht voor burgerschap in verschillende perspectieven, landelijk, Europees en mondiaal. Onze leerlingen worden opgeleid en gestimuleerd tot het
aannemen van een kritische, onderzoekende houding en te reflecteren op wat er geleerd en ervaren wordt.